rijksmonumenttekoopeen initiatief van redres.
menu

kennis

onderhoud van je rijksmonument

Met een rijksmonument neem je ook de zorg voor het gebouw over: wie een rijksmonument bezit, moet het in stand houden. Hier lees je wat dat inhoudt, welk onderhoud je zonder vergunning mag doen en welke hulp er is. Zo weet je vooraf wat er van je wordt verwacht.

bakstenen woonhuis met een zadeldak en witte kozijnen langs een weg in Asch
Woonhuis, Asch. Rijksmonument. foto: redres. 2025

je moet het in stand houden

Dat heet de instandhoudingsplicht. De RCE legt uit wat dat voor jou betekent als eigenaar.

bron: RCE, Wat moet ik weten als rijksmonumenteigenaar

bakstenen gebouw met natuurstenen banden, hoge vensters en een dakruiter aan de Kaasmarkt in Purmerend
Gebouw aan de Kaasmarkt, Purmerend. Rijksmonument. foto: redres. 2017

gewoon onderhoud: meestal zonder vergunning

Sinds 1 januari 2025 mag noodzakelijk regulier onderhoud zonder vergunning, zolang detaillering, profilering, vormgeving, materiaal en kleur hetzelfde blijven. Verandert daar iets aan, dan is het meer dan onderhoud: vraag eerst je gemeente.

Per ingreep lees je het bij mag ik…?.

bron: IPLO, Rijksregels rijksmonumentenactiviteit

bakstenen schuur met een houten poort, een rond raam en sierlijke banden onder een puntdak in Asch
Schuur, Asch. foto: redres. 2025

hulp van Monumentenwacht

In elke provincie is een Monumentenwacht actief. Zij inspecteren monumenten periodiek en geven onafhankelijk onderhoudsadvies, zodat verval op tijd wordt gezien.

bron: Monumentenwacht Nederland

oude deur met een sleutel en een label met het woord zolder, met een gebogen houten trap erachter
Deur met een sleutel met het label ‘zolder’, met een trap erachter. foto: redres. 2014

geld voor onderhoud

Subsidies en leningen staan bij financieel. Isoleren of een warmtepomp? Dat staat bij verduurzamen.

stenen gootsteen met een koperen kraan en twee pompzwengels tegen een betegelde wand
Stenen gootsteen met pompzwengels. foto: redres. 2016

veelgestelde vraag

Moet ik een rijksmonument onderhouden?

Ja, er geldt een instandhoudingsplicht voor eigenaren. De RCE legt op de eigenarenpagina uit wat dat is, en er is een handreiking (versie 2025). Monumentenwacht helpt met inspectie en onderhoudsadvies.

bron: RCE, Wat moet ik weten als rijksmonumenteigenaar · RCE, Instandhoudingsplicht rijksmonumenten: een handreiking voor gemeenten (versie 2025) · Monumentenwacht Nederland

volgende stap

Onderhoud kost geld. Welke regelingen er zijn, lees je bij financieel.

naar financieel

ook handig: