ontdekken
jonge en toekomstige rijksmonumenten
Niet elk rijksmonument is eeuwen oud: ook gebouwen uit de periode 1965 tot 1990 (Post 65) komen in aanmerking. Koop je een jonger pand, dan wil je weten of het al beschermd is of dat dat nog kan gebeuren. Hier lees je wat de overheid daarover bekendmaakte en welke gebouwen de RCE zelf in het nieuws bracht. Alleen wat officieel bekend is.
jonge monumenten: Post 65
Monumenten uit de periode 1965 tot 1990. In 2025 kreeg Nederland de eerste vijftien.
post 65: de eerste vijftien
De RCE meldde op 4 september 2025 dat Nederland nieuwe jonge rijksmonumenten krijgt: Post 65 (1965 tot 1990). Er waren vijftien eerste objecten. De RCE vertrok vanuit een lijst van bijna 1.500 locaties en schreef dat er in 2026 meer zouden volgen. In het bericht worden onder meer de architecten Bakema, Herzberger, Aldo van Eyck en Piet Blom genoemd.
| object | jaar |
|---|---|
| Ecokathedraal, Mildam | 1965 |
| Rodahal, Kerkrade | 1966 |
| Watertoren ‘de witte bollen’, Eindhoven | 1970 |
| Broken Circle/Spiral Hill, Emmen | 1971 |
| Gebouw Elektrotechniek, Delft | 1972 |
| Centraal Beheer, Apeldoorn | 1972 |
| Stadhuis, Terneuzen | 1972 |
| De Kasbah, Hengelo | 1973 |
| Eemsmondgebouw, Delfzijl | 1973 |
| Yunus Emre Moskee, Almelo | 1974 |
| Blauwe Golven, Arnhem | 1977 |
| Emmauskerk, Nieuwegein | 1977 |
| Hubertushuis, Amsterdam | 1980 |
| De Musketon, Utrecht | 1984 |
| Station Lelystad Centrum | 1988 |
bron: RCE, Nederland krijgt nieuwe jonge rijksmonumenten (4 september 2025)
Foto’s van dertien van de vijftien objecten, elk met maker en licentie. Van Centraal Beheer staat de foto bovenaan deze pagina. Voor de Yunus Emre Moskee in Almelo vonden we geen foto met een vrije licentie. De monumentnummers komen uit het Monumentenregister en de RCE-kennisbank; bij sommige objecten staat nog geen nummer in het register.
Of de vijftien rijksmonumenten die op 16 oktober 2026 zijn ingeschreven (zie cijfers) tot dit programma behoren, is niet vastgesteld. Dat zeggen we dus niet.
Eén van de vijftien is industrieel erfgoed: de watertoren ‘de witte bollen’ in Eindhoven (1970). Meer over industrieel erfgoed staat bij soorten en kaart.
hoe kunnen jonge monumenten worden aangewezen?
Volgens de beleidsregel kunnen monumenten van na 1965 uitsluitend via een aanwijzingsprogramma worden aangewezen. Voor monumenten van vóór 1966 uit de wederopbouwperiode (1940 tot en met 1965) verwijst de beleidsregel naar eerdere programma’s: ongeveer honderd meest waardevolle monumenten van 1940 tot en met 1958 en de meest waardevolle van 1959 tot en met 1965.
bron: Beleidsregel aanwijzing rijksmonumenten (BWBR0038125)
Meer over wat er nog komt: toekomstige monumenten
toekomstige monumenten
Alleen wat de overheid zelf heeft bekendgemaakt. Geen lijstjes met gokjes.
ontwerpbesluit Broken Circle/Spiral Hill, Emmen
In de Staatscourant van 7 oktober 2026 (2026, 34761) staat het ontwerpbesluit om Broken Circle/Spiral Hill in Emmen aan te wijzen (monumentnummer 532614). Het ontwerpbesluit ligt ter inzage van 8 oktober tot en met 18 november 2026. Vanaf de toezending van het ontwerpbesluit aan de eigenaar geldt de voorbescherming.
bron: Staatscourant 2026, 34761: ontwerpbesluit aanwijzing Broken Circle/Spiral Hill, Emmen (7 oktober 2026) · IPLO, Rijksmonumentenactiviteit: wat houdt het in
tweede tranche post 65
De minister heeft de Raad voor Cultuur gevraagd te adviseren over de uitgangspunten voor een tweede aanwijzingsprogramma Post 65 (1965 tot 1990). Het advies verschijnt naar verwachting in februari 2027. Dit keer wordt de raad eerder betrokken dan in 2025. Bericht van 12 oktober 2026.
bron: Raad voor Cultuur, Adviestraject tweede tranche Post 65-monumenten van start (12 oktober 2026)
wat betekent voorbescherming voor jou?
De omgevingsvergunning voor de rijksmonumentenactiviteit geldt ook voor een voorbeschermd rijksmonument, dus vanaf de dag dat het ontwerpbesluit naar de eigenaar is gestuurd tot de inschrijving in het register. Wil je in die periode iets veranderen, dan vraag je dus ook een omgevingsvergunning aan. Hoe dat werkt, lees je bij mag ik…? en vergunning aanvragen. Koop je een object in voorbescherming, vraag de gemeente dan eerst naar de stand van de procedure.
bron: IPLO, Rijksmonumentenactiviteit: wat houdt het in
hoe lees je een ontwerpbesluit?
Een ontwerpbesluit ligt zes weken ter inzage. Belanghebbenden kunnen een zienswijze indienen, en beroep is alleen mogelijk na een tijdige zienswijze. Zie wat is een rijksmonument.
spraakmakende gebouwen
Gebouwen waar de RCE zelf aandacht aan gaf, met bron. Het lijstje groeit mee met het nieuws.
Spraakmakend is hier: een gebouw waarover de RCE een persbericht uitbracht. Dat is geen oordeel over schoonheid of belang.
uit het bericht over Post 65 (2025)
Centraal Beheer in Apeldoorn (1972), het stadhuis van Terneuzen (1972), De Kasbah in Hengelo (1973), de Blauwe Golven in Arnhem (1977), Hubertushuis in Amsterdam (1980) en De Musketon in Utrecht (1984) horen bij de vijftien eerste Post 65-monumenten. De volledige lijst staat op jonge monumenten.
bron: RCE, Nederland krijgt nieuwe jonge rijksmonumenten (4 september 2025)
bekend van het register en de UNESCO-lijst
Paleis Soestdijk in Baarn staat uitgewerkt op een eigen pagina, met de gegevens uit het register. De Van Nellefabriek in Rotterdam staat op werelderfgoed en bij industrie op de kaart.
volgende stap
Koop je een jonger pand? Loop dan de koperscheck langs.
ook handig: